Ռուսաստանից ՀՀ ֆիզիկական անձանց անունով դրամական փոխանցումները մայիսին աճել են 1.6 , իսկ ԱՄՆ-ից` գրեթե 1.9 անգամ

Ինչպես հայտնի է, նախորդ տարի Հայաստան դրամական փոխանցումների հոսքը նկատելիորեն կրճատվեց: Նախորդ տարվա համեմատ փոխանցումները կրճատվել են 117 միլիոն դոլարով (կամ 6 տոկոսով), այդ թվում` Ռուսաստանից` 231 մլն դոլարով (գրեթե 22 տոկոսով):

Սակայն այս տարվա վերջին ամիսներին իրավիճակն այս ոլորտում տրամագծորեն փոխվել է, եւ Ռուսաստանից փոխանցումների անկումը փոխարինվել է աճով: Մայիսի տվյալներով՝ ՀՀ ֆիզիկական անձանց անունով արտերկրից դրամական փոխանցումների ընդհանուր գումարը կազմել է շուրջ 174.9 միլիոն դոլար, եւ տարվա ընթացքում ավելացել է 72.8 միլիոն դոլարով (կամ 1.7 անգամ):

Մասնավորապես, Ռուսաստանից Հայաստան է փոխանցվել շուրջ 72.1 միլիոն դոլար, ինչը 28.1 միլիոն դոլարով (կամ 1.6 անգամ) գերազանցել է նախորդ տարվա մայիսի ցուցանիշը: Այլ երկրների շարքում առանձնանում է ԱՄՆ-ն՝ հաշվետու ամսին 46 մլն դոլար փոխանցումներով (աճ 21.4 մլն դոլարով, գրեթե 1.9 անգամ):

Մայիսին դրամական փոխանցումների ընդհանուր ծավալում Ռուսաստանի մասնաբաժինը կազմել է մոտ 41 տոկոս, իսկ տարեկան կտրվածքով կրճատվել է գրեթե 2 տոկոսային կետով: Չնայած դրան՝ մեր հյուսիսային հարեւանը շարունակում է առաջատարը մնալ դեպի Հայաստան կատարվող դրամական փոխանցումներով: ԱՄՆ-ը, որը ցուցակում զբաղեցնում է երկրորդ տեղը, շատ ավելի փոքր տեսակարար կշիռ ունի՝ մոտ 26 տոկոս: Հիշեցնենք, որ տարիներ առաջ, երբ Ռուսաստանում ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքը չէր հասնում 40 ռուբլու մակարդակին, դեպի Հայաստան փոխանցումներում նրա տեսակարար կշիռը գերազանցում էր 80 տոկոսը:

Ռուսաստանում այն ճյուղերը, որտեղ հիմնականում աշխատում են հայ միգրանտները, անցյալ տարվա անկումից եւ լճացումից հետո, այս տարվա առաջին հինգ ամիսներին աճ են գրանցել: Օրինակ՝ Ռուսաստանում հունվար-մայիս ամիսներին շինարարության ֆիզիկական ծավալը տարեկան կտրվածքով աճել է 3.5 տոկոսով, իսկ մանրածախ առեւտուրը` 10.0 տոկոսով: Հավելենք, որ այս տարվա առաջին եռամսյակում Ռուսաստանում արձանագրվել է Հայաստանի քաղաքացիների միգրացիոն ռեժիմ սահմանելու 115.2 հազար փաստ (նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում` 127.1 հազար փաստ):

Հունվար-մայիս ամիսների ընդհանուր արդյունքը բավականին հուսադրող է Հայաստանի համար (տե՛ս ստորեւ ներկայացված գրաֆիկը): Ինչպես երեւում է, «այլ երկրներից» փոխանցումների աճը ֆենոմենալ է: Հասկանալի է, որ մեր մեծ սփյուռքը (հատկապես ԱՄՆ-ում) որոշել է ավելացնել ֆինանսական աջակցությունը Հայաստանում գտնվող իրենց հարազատներին եւ ընկերներին: Նման որոշման պատճառները հասկանալի են՝ Հայաստանի տնտեսության աղետալի վիճակ եւ Արցախյան վերջին պատերազմի ծանր արդյունքներ:

Հասկանալի է, որ փոխանցումների մի մասը (ինչպես ներհոսքի, այնպես էլ հատկապես արտահոսքի դեպքում) կրում է առեւտրային բնույթ: Բայց Հայաստանում շատ ընտանիքների համար առավել կարեւոր է ֆինանսական աջակցությունը: Նկատենք, որ 2019 թվականին հանրապետության մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամտի կառուցվածքում փոխանցումները կազմել են 11 տոկոս: Այս ցուցանիշը, ի թիվս այլ աղբյուրների, ներառում է արտերկրից փոխանցումներ:

Հունվար-մայիս ամիսներին նույնպես նկատվել են դրական տեղաշարժեր: Փոխանցումների ներհոսքի եւ արտահոսքի դրական սալդոն գրեթե կրկնակի գերազանցել է նախորդ տարվա հունվար-մայիսի ամիսների ցուցանիշը` 281.2 մլն դոլար` 149.0 մլն դոլարի համեմատ: Այս տեղաշարժը որոշակի չափով կարող է նպաստել Հայաստանի արտարժույթի շուկայի կայունացմանը: Նկատենք, որ հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանի արտաքին առեւտրաշրջանառության բացասական սալդոն հասել է 677 մլն դոլարի:

Սմբատ Գրիգորյան